17 kasım dünya prematüre günü
![](https://caldiranajans.com.tr/wp-content/uploads/2023/11/17-kasim-dunya-premature-gunu-jixzTrFX.webp)
17 KASIM DÜNYA PREMATÜR GÜNÜ
HAYATA KATILAN KÜÇÜK KAHRAMANLAR
HANGİ BEBEKLERE “PRMATÜR BEBEK” ADI ALINIR?
PREMATÜR BEBEKLERDE GÖRÜLEBİLECEK SAĞLIK SORUNLARI
Bir bebeğin sağlıklı büyüyüp gelişebilmesi için anne karnında ortalama 40 hafta geçirmesi gerekir ancak bazı bebekler bazen bu kurala uymayarak hayata dönme konusunda telaşlı davranırlar. Bu erken doğuma neden olur. Liv Hospital Yenidoğan Uzmanı Dr., hamileliğin 37. haftasından önce doğan ve prematüre olarak adlandırılan, hem sabırsız hem de hayata tutunma konusunda kahraman olan minik kalplerin sadece bir kısmının yoğun bakıma ihtiyaç duyduğunu vurguladı. Ozan Uzunhan; Prematüre bebeklerin dikkatli değerlendirilmesi ve takibi çok önemli” dedi.
Gebeliğin 37. haftasından önce doğan bebeklere prematüre denir.
Bir bebeğin düzgün büyümesi ve gelişmesi için anne karnında ortalama 40 hafta geçirmesi gerekir. Tanım olarak 37. gebelik haftasından önce doğan bebekler prematüre bebek olarak tanımlanmaktadır. Prematüre bebekler, doğdukları haftaya göre aşırı prematüre (28 haftadan önce doğanlar), çok prematüre (28-32 hafta arasında doğanlar), orta prematüre (32-34 hafta arasında doğanlar) ve geç prematüre (34. hafta arasında doğanlar) olarak sınıflandırılır. -37 hafta). Bunlar sınıflandırılmıştır.
Sadece bazıları ağır bakım gerektirir
Günümüzde her 10 bebekten biri erken doğuyor. Prematüre bir bebek ne kadar erken doğarsa, erken doğumla ilgili sorunlar da o kadar artar. Bu bakımdan bebeğin doğduğu hafta oldukça önemlidir. Özellikle 34. gebelik haftasından önce doğan bebeklerin neredeyse tamamının yenidoğan yoğun bakım ünitesinde takip edilmesi gerekirken, daha ileri yaştaki prematüre bebeklerin sadece bir kısmının yoğun bakıma ihtiyacı vardır. Geç preterm olarak adlandırılan ve 34 haftadan büyük doğan prematüre bebeklerin sağlık sorunu yaşama riski daha düşüktür.
Neonatologlar tarafından değerlendirilmeleri önemlidir.
Prematüre bebeklerin doğdukları andan itibaren yenidoğan uzmanları tarafından değerlendirilerek takip edilmesi oldukça önemlidir. Prematüre bebeklerin tıbbi ihtiyaçları, özel olarak tasarlanmış yenidoğan ünitelerinde, yine bu konuda özel eğitim almış hemşireler tarafından dikkatli ve profesyonel bakım alınarak karşılanmalıdır.
Prematüre bebeklerde görülebilecek sağlık sorunları
Prematüre bebeklerin organ sistemleri tam olarak gelişmediğinden bu bebekler doğumdan sonra solunum, dolaşım ve beslenme desteği gibi bazı destekleyici tedavilere ihtiyaç duyarlar. Bu bebekler vücut ısısını koruyamadıkları için küvöz adı verilen, ortam sıcaklığı ve nemin ayarlandığı özel yaşam ünitelerinde takip edilir ve monitörlerle yaşamsal belirtileri sürekli yakından takip edilir. Prematüre bebeklerde gözlemlenen en önemli sorunları aşağıdaki başlıklar altında sıralayabiliriz.
- Enfeksiyonlar: Prematüre bebekler bağışıklık sistemleri henüz gelişmediğinden enfeksiyonlara karşı oldukça hassastır. Bu nedenle yoğun bakım ünitelerinde sıklıkla antibiyotik tedavisine ihtiyaç duyarlar.
- Solunum Problemleri: Prematüre bebeklerin akciğerleri tam olarak gelişmediği için sıklıkla nefes almakta zorluk çekerler. Prematüre bebeklerin akciğerlerinde sürfaktan adı verilen bir protein yeterince üretilemediğinden, solunum sıkıntısı sendromu (RDS) adı verilen ve belirgin nefes alma zorluğuyla kendini gösteren bir klinik tablo ortaya çıkar. Bebeğin doğum haftası ne kadar erken olursa RSD riski de o kadar yüksek olur. Bunun dışında apne adı verilen solunum duraklamaları, uzun süreli oksijen ve solunum desteği ihtiyacı gibi başka klinik durumlar da gözlemlenebilir.
- Kalp sorunları: Prematüre bebeklerde en sık görülen kalp problemi Patent Ductus Arteriosus’tur (PDA). PDA, doğumdan önce ana atardamar (aort) ile akciğerlere giden atardamar arasındaki bağlantıyı sağlayan duktus arterozus adı verilen damarın doğumdan sonra kapanmaması ve açık kalmaya devam etmesidir. Bebekte PDA’ya bağlı olarak kalp yetmezliği, akciğer ödemi, organlara yetersiz kan pompalanması ve tansiyon düşüklüğü gibi sorunlar ortaya çıkabilir.
- Beyin kanamaları: Prematüre bebeklerde beyindeki damarlar kolaylıkla hasar görebilir ve kanayabilir. Bu, hidrosefali adı verilen beyin hasarına, nöbetlere ve beyin içindeki boşluklarda sıvı birikmesine neden olabilir.
- Göz problemleri: Prematüre bebeklerde gözün retina tabakasının damar gelişim süreci bozulabilir ve buna bağlı olarak ROP adı verilen prematüre retinopatisi gelişebilir. Bu duruma bağlı olarak uzun vadede tam körlük dahil ciddi sonuçlar ortaya çıkabilmektedir. Özellikle 32 haftanın altında doğan veya klinik seyri kötü olan prematüre bebekler ROP açısından risk altındadır.
- Sindirim sistemi sorunları: Prematüre bebeklerde mide ve bağırsakların olgunlaşması gecikebilir. Beslenme güçlüğü, kusma, karın gerginliği gibi sorunlar sık görülür. Özellikle küçük prematüre bebeklerde bağırsaklarda kan dolaşımının bozulmasına bağlı olarak nekrotizan enterokolit adı verilen ciddi bir sağlık sorunu gelişebilmektedir.
Bunların dışında kan şekeri düşüklüğü, vücut ısısını koruyamama (hipotermi), kansızlık ve sarılık gibi sorunlar da prematüre bebeklerde doğum haftasıyla doğru orantılı olarak görülebilecek diğer sorunlardır.
34-35 haftalık olduklarında taburcu olmaya hazır olacaklar.
Genellikle prematüre bebekler 34-35. haftalarda taburcu olmaya hazır hale gelirler. Ancak bazı prematüre bebeklerde nefes alma, beslenme ve ısı kontrolü gibi sorunlar yaşanabilmektedir. Prematüre bir bebeğin eve gitmeden önce belirli kriterleri karşılaması beklenir. Bebeğin nefes alma, dolaşım, vücut ısısı gibi hayati belirtilerinin en az son 24 saattir stabil olması ve yeterli kilo alımının gözlemlenmiş olması gerekir. Bunun dışında bebeğin oda sıcaklığında ve küvöz dışında vücut ısısını normal aralıkta tutabilmesi, emzirilerek veya kaşık gibi ağızdan beslenmesi, sarılık veya tedavi gerektiren kritik anemisinin olmaması gerekir.
Prematüre bebeklerin evde bakımı
Prematüre bebekler taburcu edildikten sonra enfeksiyonlara eğilim devam ettiğinden eve gelen ziyaretçiler durdurulmalı, enfeksiyon şüphesi olan kişilerle yakın temastan kaçınılmalı, bebekle temas edecek herkesin ellerini yıkaması sağlanmalı, ev temizlenmelidir. düzenli aralıklarla havalandırılır. Prematüre bebeğin taburculuk sonrası oda sıcaklığı 24-26 derece arasında olacak şekilde ayarlanabilir. Prematüre bebekler için en ideal besin anne sütüdür ancak anne sütünün yeterli olmadığı durumlarda özel formüller de kullanılabilir. Bebekler yastıksız olarak sırt üstü yatırılmalı, yatakta peluş oyuncaklar, yorganlar, ipli emzikler veya oyuncaklar bulunmamalıdır.
Prematüre bebeklerin taburculuk sonrası takibi
Prematüre bebeklerin ilk yardım ve yoğun bakım süreci kadar taburculuk sonrası bakım ve takipleri de önemlidir. Taburculuk sonrasında bebeğin fiziksel büyümesi, nöromotor ve psikososyal gelişimi, göz muayenesi, fizik tedavi ve rehabilitasyon desteği, aşı ve beslenme gibi birçok konuda takip edilmesi gerekmektedir. Bu bebeklerin özellikle yaşamın ilk 3 yılında çocuk nöroloğu, göz doktoru, çocuk kardiyoloğu, fizyoterapist ve KBB uzmanından oluşan profesyonel bir ekip ve neonatolog işbirliği ile düzenli aralıklarla takip edilmesi gerekmektedir.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı